نقش سبکهای هویت در پیشبینی جهتگیری مذهبی دانشجویان
محورهای موضوعی : روان شناسی
1 - گروه روانشناسی بالینی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه سمنان
کلید واژه: سبک هویت, جهتگیری مذهبی, دانشجویان,
چکیده مقاله :
این پژوهش با هدف بررسی نقش سبکهای هویت در پیشبینی جهتگیریِ مذهبی دانشجویان انجام گرفت. در یک مطالعه توصیفی مقطعی، 159 نفر از دانشجویان دانشگاه سمنان با نمونهگیری تصادفی انتخاب شدند و پرسشنامههای اطلاعات جمعیتشناختی، سبکهای هویت (ISI)، و مقیاس جهتگیریِ مذهبی (ROS) را تکمیل کردند. دادهها با استفاده از رگرسیون چندگانه به روش گام به گام با نرمافزار PASW تجزیه و تحلیل شد. سبکهای هویت هنجاری و اطلاعاتی نقش معناداری در پیشبینی جهتگیریِ مذهبیِ درونی داشتند و سبک هویت نامتمایز/ اجتنابی نیز نقش معناداری در پیشبینی جهتگیریِ مذهبی بیرونی داشت. در مجموع، این سه سبک %39 جهتگیریِ مذهبیِ درونی و %27 جهتگیری مذهبیِ بیرونی را تبیین میکردند (001/0>P).
The present research was conducted for investigating the predictive role of identity styles on religious orientation in college students. In a cross-sectional descriptive study, 159 college students of Semnan University were selected by random sampling and completed the demographical questionnaire, Identity Styles Inventory (ISI), and Religious Orientation Scale (ROS). Data were analyzed by stepwise multiple regression by using PASW software. Normative identity style and informative identity style had significant role in prediction of intrinsic religious orientation, and undifferentiated/avoidant identity style has significant role in prediction of extrinsic religious orientation (P<0/001). These there factors explained 39% of intrinsic religious orientation and 27% of extrinsic religious orientation.
آذربایجانی، مسعود (1382). تهیه و ساخت آزمون جهت¬گیری مذهبی با تکیه بر اسلام. قم: پژوهشکده حوزه و دانشگاه.
آذربایجانی، مسعود؛ و موسوی¬اصل، مهدی (1385). درآمدی بر روانشناسی دین (پژوهشگاه حوزه و دانشگاه). تهران: سمت.
اکبری، بهمن (1387). بحران هویت و هویت دینی. پیک¬نور، 4، 219- 231.
بخشایش، علیرضا؛ و رضایی¬مقدم، مریم (1390). رابطه دینداری و خودشناسی با شکل¬گیری هویت. معرفت،20، 132-117.
بهرامی¬احسان، هادی؛ و تاشک، آناهیتا (1383). ابعاد رابطه جهت¬گیری مذهبی و سلامت¬روانی و ارزیابی مقیاس جهت¬گیری مذهبی. مجله روانشناسی و علوم تربیتی، 4، 63- 41.
جان¬بزرگی، مسعود (1378). بررسی اثربخشی روان درمانگری کوتاه¬مدت با و بدون جهت¬گیری مذهبی بر مهار اضطراب و تنیدگی. رساله دکتری روان¬شناسی عمومی، تهران: دانشگاه تربیت مدرس.
جعفری، علیرضا (1388). بررسی رابطه جهت¬گیری مذهبی (درونی و بیرونی) با شیوه¬های مقابله با استرس در دانشجویان. مجله علوم رفتاری، 1، 114-91.
جمالی، فریبا (1381). بررسی رابطه بین نگرش مذهبی، احساس معنابخش¬بودن زندگی و سلامت¬روان در دانشجویان دانشگاه تهران. پایان¬نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه الزهرا.
جوکار، بهرام؛ و حسین¬چاری، مسعود (1380). بررسی رابطة میزان پایبندی به اعمال عبادی و سبک هویت. چکیده مقالات اولین همایش بین¬المللی نقش دین در بهداشت روان، معاونت پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی ایران.
حسینی¬بهشتی، محمد (1390). شناخت عرفانی. تهران: بنیاد نشر آثار و اندیشه¬های شهید آیت¬اللّه دکتر بهشتی.
حسيني، فريده¬السادات؛ مزيدي، محمد؛ و حسين¬چاري، مسعود (1389). پيش¬بيني سبک¬هاي هويت بر اساس جهت¬گيري¬هاي مذهبي در ميان دانشجويان دانشگاه شيراز. انديشه¬هاي نوين تربيتي، 6، 71-53.
خداپناهی، محمدکریم؛ و خونین¬زاده سریزدی، مرجان (1379). بررسی نقش ساخت شخصیت در جهت¬گیری مذهبی دانشجویان. مجله روانشناسی، 2، 204- 185.
دهستانی، مهدی؛ زاده¬محمدی، علی؛ و محمدی، سميه (1391). بررسی ميزان دينداری و ارتباط آن با سبکهای هويت دانشجويان. مجله علوم رفتاری، 6، 179-171.
رضایی فرح¬آبادی، سمانه؛ و احقر، قدسی (1389). بررسی رابطه بین جهت¬گیری مذهبی و سبک¬های هویت و مقایسه آنها در دانش¬آموزان دوره متوسطه شهر تهران. مطالعات علمی، 11، 48-25.
غرایی، بنفشه؛ عاطف¬وحید، محمدکاظم؛ دژکام، محمود؛ و محمدیان، مهرداد (1382). وضعيت هويتي نوجوانان تهراني. فصلنامه روانپزشكي و روانشناسي باليني ايران، 11، 175-164.
مغانلو، مهناز؛ آگيلار وفایی، مریم؛ و شهرآراي، مهرناز (1388). رابطه سبک هویت و دینداری در دانشجویان. فصلنامه روانپزشکی و روانشناسی بالینی ایران، 4، 387- 377.
هاشمی، زهرا؛ و جوکار، بهرام (1389). بررسی رابطه جهت گیری های مذهبی اسلامی با ابعاد هویت. دو ماهنامه علمی ـ پژوهشی دانشگاه شاهد، 40، 74- 59.
وولف، دیوید ام. (1386). روانشناسی دین. ترجمه محمد دهقانی. تهران: رشد. (تاریخ انتشار به زبان اصلی 1997).
Abu-Rayya, H. M., & White, F. A. (2010). Acculturation orientations and religious identity as predictors of Anglo-Australians’ attitudes towards Australian Muslims. International Journal of Intercultural Relations, 34, 592-599.
Allport, G. W., & Ross, M. (1967). Personal religious orientation and prejudice. Journal of Personality and Social psychology, 5, 432-44.
Berzonsky, M. D. (1989) .Identity style. Conceptualization and measure-ment. Journal of AdolescentRresearch, 4, 268-282.
Berzonsky, M. D. (2003). The structure of identity: Commentary on Jane Kroger’s view of identity status transition. An International Journal of Theory and Research, 3, 231-245.
Berzonsky, M. D. (2005). Ego identity: A personal standpoint in a postmodern world. An International Journal of Theory & Research, 5, 125-136.
Berzonsky, M. D., Cieciuch, J., Duriez, B., & Soenens, B. (2011). The how and what of identity formation: Associations between identity styles and value orientations. Personality and Individual Differences, 50, 295-299.
Bosch, L. A., & Card, N. A. (2012). A meta-analytic review of Berzonsky’s
Identity Style Inventory (ISI). Journal of Adolescence, 35, 333-343.
Clardy, C. E., & King, P. E. (2011). Religious involvement. Encyclopedia of Adolescence, 11, 279-288.
Dawson, A. (2010). Positionality and role-identity in a new religious context: Participant observations at Céu do Mapiá. Religion, 40, 173-181.
Duriez, M., & Seonens, B. (2006). Personality, identity style, and religiosity: An integrative study among late and middle adolescents. Journal of Adolescence, 29, 119-135.
Duriez, M., Smits, I., & Goossens, L. (2007). The relation between identity styles and religiosity in adolescence: Evidence from a longitudinal perspective. Personality and Individual Differences, 44, 1022-1031.
Gebelt, J. L., Thompson, S. K., & Miele, K. A. (2009). Identity style and spirituality in collegiate context. An International Journal of Theory and
Research, 9, 219-232.
Krejcie, R. V., & Morgan, D. V. (1970). Determining sample size for research
activities. Educational and Psychological Measurement, 30,608-619.
Moltafet, G., Mazidi, M., & Sadati, S. (2010). Personality traits, religious orientation and happiness. Procedia of Social and Behavioral Sciences, 9, 63-69.